Nie będę tu zawczasu mówił o prześladowaniach, ja¬kie znosiła matka za rządów cesarza; prześladowania te — równie małostkowe, jak okrutne — stanowią właś¬nie treść wspomnień, które będą Państwo czytali, mógł¬bym więc jedynie osłabić zainteresowanie, jakie winny wzbudzić. Ograniczę się do przypomnienia, że po wy¬gnaniu matki mojej najpierw z Paryża, a potem z Francji, po umieszczeniu na indeksie — na skutek jakże arbitralnego kaprysu — jej pracy O Niemczech i po uniemożliwieniu jej publikowania czegokolwiek, nawet na tematy nie mające nic wspólnego z polityką, posunięto się do tego, że jej dom przemieniono w wię¬zienie, że zakazano jej wszelkich podróży i pozbawiono przyjemności życia towarzyskiego, pocieszenia, które daje przyjaźń. Oto w jakiej sytuacji matka moja rozpo¬częła spisywanie swoich wspomnień i można sobie wy¬obrazić, w jakim była wtedy nastroju.
Kiedy czyniła te zapiski, nadzieja, że zostaną pewne¬go dnia wydane, ledwie się rysowała w najdalszej przyszłości. Europa jeszcze tak bardzo uginała się pod jarzmem Napoleona, że nie dawał się słyszeć żaden głos niezależny — prasa na kontynencie była skuta łańcuchami i najsroższe zakazy dotyczyły wszelkich pism drukowanych w Anglii. pozycjonowanie | nieruchomości szczecin oferty | dom energooszczędny
|